Aby o zmianie można było powiedzieć, ze jest rozwojowa musi spełniać
następujące warunki: nie może być zmian ani nagła i jednorazowa, ani
krótkotrwała, ale zmiana względnie długotrwała; nie może to być zmiana
pojedyncza, ale kilka zmian po sobie następujących, czyli ciąg zmian;
nie może być ciąg typu stale powtarzającego się zamkniętego cyklu, ale
ciąg o charakterze jednokierunkowym” otwartym”, kiedy to w miarę upływu
czasu, „ co najmniej jeden parametr danego obiektu zmienia się
monotonicznie( tzn. stale rośnie albo stale maleje)- inaczej- ciąg zmian
musi tworzyć jakąś uporządkowaną w czasie sekwencję; zmiana toa dotyczy
wewnętrznej struktury obiektu, a więc jakościowych przeobrażeń
poszczególnych elementów i/lub niektórych relacji między nimi, czy też
całego układu powiązań; zmiany układu są względnie nieodwracalne;
istotne, kluczowe przyczyny zmian tkwią w samym zmieniających się
układzie- zmiany o charakterze rozwojowym są wywoływane przez przyczyny
wewnętrzne, czyli są to zmiany spontaniczne, nie inicjowane zewnętrznymi
względem układu czynnikami- czynniki zewnętrzne mogą natomiast ową
zmianę podtrzymywać, przyspieszać ją bądź opóźniać ale nie mogą jej
inicjować.
Współcześnie przyjmuje się iż rozwój jednostki to wypadkowa różnych sił,
zarówno o charakterze biologiczny, jako efekt dojrzewania organizmu,
jak i o charakterze społecznym, jako efekt uczenia się pod wpływem
stymulacji płynącej z otoczenia głownie ja inni ludzie.
