Rola Ja w funkcjonowaniu człowieka

Człowiek kiedy przychodzi na świat nie ma jeszcze ukształtowanej tożsamości. Nie potrafi oddzielić siebie od reszty świata, od osób znaczących, nie wiąże reakcji cielesnych z samym sobą. Człowiek jest zarówno przedmiotem poznania jak i poznającym podmiotem. Stąd rozróżnienia na ja przedmiotowe i ja podmiotowe. Dopiero na skutek podejmowanej aktywności motorycznej, kontaktów fizycznych i emocjonalnych z otoczeniem powstaje ja przedmiotowe, dzięki czemu staje się możliwe spostrzeganie samego siebie. To jak zaczniemy spostrzegać samych siebie zależy od tego w jakich warunkach społeczno kulturowych dochodzi do socjalizacji. To właśnie poprzez socjalizację utrwalają się systemy znaczeń, i wzorce zachowań specyficznych dla określonych obszarów kulturowych, a to wpływa na treści JA.
Spostrzegamy siebie przez pryzmat innych, przez pryzmat ważnych dla danej epoki czy środowiska znaczeń. Na kształtowanie się JA wpływa kultura w jakiej dorastamy. Stąd wyróżnienie m.in. Ja Współzależne( kultury azjatyckie), i Ja Niezależne ( Ameryka Północna).( Markus i Kitayama)
Tożsamość osobista wiąże się z wykształceniem pojęcia JA. Wyraża się to spostrzeganiem siebie jako niepowtarzalnej jednostki identyfikowaniem się z celami i standardami osobistymi. Aby mogła uformować się dobra tożsamość osobista musi dojść do różnicowania JA-INNI, JA-MY. Jednostka musi wyraźnie odróżniać swoje własne myśli uczucia od innych osób nawet wewnątrz własnej grupy. Musi być wyraźna odrębność schematów JA-INNI. Jedną z najważniejszych funkcji jaką pełni Ja jest więc umiejętność odróżnienia siebie, swoich uczuć, myśli, schematów od innych.